news victory

چگونه یک دهانشویه خوب انتخاب کنیم؟

By October 29, 2020 No Comments

دکتر آرش خالقجو
متخصص آسیب شناسی دهان و فک

در تعریف، دهانشویه فرمی از مواد دارویی‌ست که هدف اصلی اثرگذاری‌اش معمولا محدوده حفره دهان است. اثر اولیه و شناخته‌شده دهانشویه‌ها اثر “ضدعفونی”کننده آنها است اما دهانشویه‌ها برای اهداف دیگری چون “ضد درد”، “ضد التهاب” و “ضد قارچ” نیز ساخته و تجویز می‌شوند…
نه تنها انتخاب نوع دهانشویه بلکه شکل استفاده از آنها نیز در تاثیرگذاری حداکثری‌شان موثر است. به عنوان مثال استفاده بلافاصله از یک دهانشویه ضد باکتریال پس از مسواک زدن با خمیردندان فلورایده می‌تواند باعث کاهش اثرگذاری فلوراید موجود در خمیردندان شود.
آنچه در این نوشته مدنظر است معرفی بعضی از مهمترین مواد تشکیل دهنده دهانشویه هاست تا با آگاهی از کارآیی هر کدام از این مواد، انتخاب درستی در این زمینه بنمائیم…

الکل:
الکل یکی از شناخته شده ترین مواد ضد باکتری است که علاوه بر اثرات مستقیم ضد باکتریال به عنوان ماده حلال برای مواد مهمی چون “منتول”، “اوکالیپتول” و “تیمول” جهت فعالیت ضد پلاک میکروبی در دهانشویه ها مورد استفاده قرار میگیرد. از معایب استفاده از دهانشویه های الکلی علاوه بر ایجاد(تشدید) خشکی دهان، با از بین بردن برخی سوش های باکتریال و ایجاد محیطی برای رشد سایر سوشهای باکتری که ایجاد کننده بوی نامطبوع هستند، ایجاد بوی بد دهان (Halitosis) میباشد…
گرچه تحقیقات قانع کننده ای در این رابطه وجود ندارد اما همواره ترس از سرطانزایی دهانشویه های الکلی در جامعه وجود داشته است…

بنزیدآمین:
به عنوان یک داروی ضدالتهابی غیراستروییدی (NSAID) جهت کاهش درد مخاط ناحیه دهان و گلو مورد استفاده قرار میگیرد. این دهانشویه در طیفی وسیع از تجویز، به عنوان ضد درد مخاط، از دردهای مخاط خشک شده دهان بعد از رادیوتراپی تا کاهش درد آفت مورد استفاده قرار میگیرد.

کلرهگزیدین:
این دهانشویه با غلظتهایی از ۰.۲ تا ۰.۱۲ به عنوان یک داروی ضد باکتریال مورد استفاده قرار میگیرد. اکثرا این دهانشویه به دلیل تاثیر حداکثری آن بر روی باکتریهای گرم منفی مسبب التهاب لثه(ژنژیویت) تجویز میگردد. تحقیقات ثابت کرده است استفاده از این دهانشویه قبل از کشیدن دندان باعث کاهش ریسک ایجاد “حفره خشک” میگردد.
استفاده طولانی مدت از کلرهگزیدین با مکانیسم اتصال به tannins در افرادی که میزان بالایی از قهوه و چای استفاده میکنند باعث ایجاد رنگدانه های خارجی بر روی دندان میگردد.

اسانس (essential oils):
این دسته از محتوای دهانشویه ها شامل “اکالیپتول”، “اوژنول”، “منتول”، “تیمول”، و “فنول” روغنهایی استخراج شده از گیاهان میباشند که اثرات آنتی باکتریال را در دهانشویه ها اعمال میکنند. این محتوا در دهانشویه ها در کاهش بوی بد دهان (Halitosis) موثر هستند.

فلوراید:
به عنوان موثرترین ماده ضدپوسیدگی در دهانشویه ها مورد استفاده قرار میگیرند. کسانی که از خمیر دندانهای حاوی فلوراید استفاده میکنند نیاز به استفاده همزمان از دهانشویه های فلوراید ندارند. این دهانشویه ها در کاهش پوسیدگی بیماران مبتلا به خشکی دهان بسیار موثر هستند.

هیدروژن پراکساید:
به عنوان ماده اکسید کننده، در کاهش میزان باکتریهای بی هوازی و همچنین تخریب ساختار ویروس ها موثر هستند. افزایش طول پاپی های سطح زبان از عوارض جانبی این ماده موثره میباشد.

متیل سالیسیلات:
این ماده موثره هم خواص ضد باکتریال و هم خواص ضد درد دارد. گرچه خواص ضد پلاک متیل سالیسیلات به اندازه کلرهگزیدین نیست اما به مانند کلرهگزیدین رنگزایی ندارد.

پوویدون آیوداین:
به عنوان یک ماده ضد باکتریال و به صورت رقیق شده با آب، باعث کاهش عفونت های قسمت فوقانی سیستم تنفسی میگردد.

سانگویناریا:
یک ماده موثره در دهانشویه ها با خاصیت آنتی پلاک و ضد بوی بد دهان میباشد. مصرف طولانی مدت این دهانشویه میتواند باعث ایجاد لکوپلاکیا در داخل وستیبول دهانی و گونه ها شود. گاها دیسپلازی و حرکت به سمت بدخیمی در این نوع لکوپلاکیاها گزارش شده است.

نیستاتین:
به صورت محلول از شناخته شده ترین دهانشویه های ضد قارچ دهانی میباشد.

دکتر آرش خالقجو متخصص آسیب شناسی دهان و فک در تعریف، دهانشویه فرمی از مواد دارویی‌ست که هدف اصلی اثرگذاری‌اش معمولا محدوده حفره دهان است. اثر اولیه و شناخته‌شده دهانشویه‌ها اثر “ضدعفونی”کننده آنها است اما دهانشویه‌ها برای اهداف دیگری چون “ضد درد”، “ضد التهاب” و “ضد قارچ” نیز ساخته و تجویز می‌شوند… نه تنها انتخاب …

Our Whatsapp