news victoryتازه ها

راهکارهای مدیریت عوارض هماتولوژیک در بیماران مبتلا به MDS (میلودیسپلاستیک سندروم)

By December 24, 2020 No Comments

دکتر پگاه مسنن مظفری، دانشیار بیماریهای دهان فک و صورت دانشکده دندانپزشکی مشهد
همراه با مشاوره جمعی از همکاران

مخاطبان این مطلب دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی هستند
همانطور که می دانیم بیماران مبتلا به MDS دارای مجموعه ای از مشکلات هستند .یکی از درمان هایی که برای بیماران MDS پیشنهاد می شودپیوند مغز استخوان است و یکی از اقدامات ضروری برای انجام پیوند مغز استخوان، انجام درمان‌های دندانپزشکی لازم و حذف کلیه منابع عفونی است ولی برای از بین بردن کلیه منابع عفونی گاه نیازمند اقداماتی هستیم که با کاهش پلاکت و گلبولهای سفید و قرمز، ممکن است انجام پذیر نباشد . همان گونه که می دانیم بیماران مبتلا به MDS مجموعه ای از مشکلات دارند که یکی از این مشکلات کاهش تعداد پلاکتها کاهش تعداد گلبول های سفید و کاهش گلبولهای قرمز و هموگلوبین می باشد در این گفتار قصد داریم راهکارهای مدیریت این عوارض در این بیماران را مرور نماییم.
قبل از هر چیز تاکید میکنم که اگر چه راهکارهای مشخصی برای مدیریت این بیماران وجود دارد ولی شایسته است قبل انجام درمان دندانپزشکی همیشه با پزشک معالج مشورت و درباره بهترین راهکار رایزنی شود .

همان طور که می دانیم برای انجام جراحی وجود ۵۰ هزار پلاکت در هر میلی متر مکعب خون و برای درمان های غیر جراحی و تزریق بلاک وجود ۳۰ هزار واحد پلاکت در هر میلی متر مکعب خون ضروری است برای جبران تعداد پلاکت ها و کنترل خونریزی می توان از راهکارهای مختلفی استفاده کرد یکی از این راهکارها استفاده از Thrombopoietic Agentها مانند داروی ROMIPLOSTIM می باشد ولی در این بیماران اغلب این درمان موفق نیست چرا که مگاکاریوسیت های مغز استخوان دچار دیسپلازی و مشکل بوده و نمی توان پلاکت ها را با استفاده از این داروها بالا برد .راهکار دیگر تزریق پلاکت است ولی به دلیل اینکه در این افراد به مرور زمان بدلیل تزریق مکرر پلاکت بدلایل پزشکی و نه الزاما دندانپزشکی ،آلو آنتی بادی ها علیه پلاکت ایجاد میشود ممکن است علیرغم تزریق پلاکت، کاهش آن جبران نشده و شمارش پلاکت به اعداد لازم مورد نظر نرسد.
در این صورت میتوان با هماهنگی با پزشک معالج از پلاکت های سینگل داونر single donor که هر واحد آن معادل ۶ واحد پلاکت معمولی است و می‌تواند تا حدود ۳۰ هزار عدد پلاکت را در هر میلیمتر مکعب خون بالا ببردبرحسب نیاز(یک یا حتی دو واحدsingle donor) سود برد.
با توجه به کوتاه بودن نیمه عمر این پلاکتها می بایست تمهیدی اتخاذ شودتا در اندکی مدتی پس از ترانسفوزیون پلاکتی (در حد یک تا چند ساعت)کلیه درمان‌های بیمار با رعایت تمهیدات موضعی همانند بخیه و استفاده از عوامل هموستاتیک موضعی در صورت لزوم انجام شود و حتی برای اطمینان بیشتری چند واحد پلاکت به طور رزرو در مرکز تزریق فراورده برای استفاده احتمالی پس از درمان مهاجم رزرو نمود و در عین حال استفاده از ترکیباتی مانند ترانگزامینیک بصورت موضعی یا سیستمیک را نیز در نظر داشت .. مهم است که در مورد تزریق ترانگزامینیک اسید سیستمیک حتما با هماتولوژیست مشورت شود چرا که گاه ریسک ترومبوز را در بیماران بالا می‌برد.
یکی دیگر از اقدامات برای این بیماران اصلاح نسبی کم خونی قبل از درمان های تهاجمی مانند جراحی و کشیدن است. چرا که کم‌خونی شدید ( هموگلوبین کمتر از ۱۰ میلی گرم بر دسی‌لیتر ) بدلیل کاهش اکسیژناسیون بافتی میتواند ترمیم بافت را مختل نماید . برای این منظور میتوان از تزریق اریتروپویتین و تجویز خون بهره برد . برای اصلاح آنمی در بیماران mdsدر صورتیکه آنمی خفیف باشدو سطح اریتروپویتین کمتر از ۵۰۰unit/liter باشد.

میتوان اریتروپویتین تجویز کرد اما اغلب بیماران mdsکه کاندید پیوند هستند به این دارو پاسخ نمیدهندو تزریق خون راهکار بهتری است . لازم به ذکر است چنانچه بیهوشی عمومی برای درمان دندانها لازم باشد نیز هموگلوبین باید بالای ۱۰ میلی گرم بر دسی‌لیتر باشد.در نهایت برای جبران لکوپنی میتوان از پروفیلاکسی آنتی بیوتیکی مناسب استفاده کرد. اگر شمارش مطلق نوتروفیل ها کمتر از ۱۰۰۰ در هر میلی متر مکعب خون باشد برای اقدامات همراه با ریسک عفونت نسج نرم و سخت باید حتما پروفیلاکسی نمود. لازم به ذکر است استعداد بیمار به عفونت و خونریزی همیشه حاصل اختلالات کمی عوامل خونی نیست بلکه گاه علل کیفی یا …نیز مطرح است که انجام یک مشاوره جامع میتواند تا حدودی دیدگاه درستی در مورد پروگنوزش درمان به ما ببخشد .
توصیه نهایی اینکه قبل پیوند تمامی اقدامات مقتضی ضروری صورت پذیرد زیرا با آغاز فرایند پیونداغلب فرصتی برای رفع عفونتهای فرصت طلب و محتمل دهان و دهان که میتوانند در بیمار با نقص شدید ایمنی بسیار کشنده باشند نیست.

دکتر پگاه مسنن مظفری، دانشیار بیماریهای دهان فک و صورت دانشکده دندانپزشکی مشهد همراه با مشاوره جمعی از همکاران مخاطبان این مطلب دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی هستند همانطور که می دانیم بیماران مبتلا به MDS دارای مجموعه ای از مشکلات هستند .یکی از درمان هایی که برای بیماران MDS پیشنهاد می شودپیوند مغز استخوان است …

Our Whatsapp