news victoryتازه ها

در مسیر تکامل

By April 30, 2021 No Comments

فاصله زندگی از غار تا خانه‌های امروزی برای بشر مسیر طولانی و سختی بوده، مسیری که با کوچکترین انتخاب غلط می‌توانست منجر به حذف ما شود. در این بین که بخش‌های زیادی را از بدن‌مان از دست داده‌ایم اما دندان‌های ما جزو اعضا وفادار بوده‌اند، این مرواریدهای ارزشمند داخل دهان، جهان مرموزی دارند، ما همراه طبیعت که دست‌های خدا است می‌شویم تا از جهان زیست‌مان پرده برداریم.

نویسنده: فرهاد هندی
هرچند مسیر «غارنشینی – آپارتمان‌نشینی» در مقابل زمان عالَم کوتاه بوده است اما برای خود انسان مسیری سخت و جانکاه بوده، مسیری که کوچکترین انتخاب غلط منجر به نابودی ما می‌شد.
در میان نخستی‌سانان، نوزادِ گونه انسان بیشترین و طولانی‌ترین زمان را برای بالغ شدن سپری می‌کند، مرواریدهای سفیدی که درون دهان ما هستند و ما هر روزه توسط آن‌ها تغذیه می‌کنیم، کلمات را هجا می‌کنیم و البته فشار ناشی از سر و فک‌ها را تحمل می‌کنند یکی از برگه‌های شناسنامه ما هستند.
«جورج کوویر»، طبیعی دان قرن ۱۹ میلادی، گفته معروفی دارد:(( دندان‌هایت را به من نشان بده و من به تو خواهم گفت که تو کیستی.))
دندان‌ها که وجه مشترک مُهره‌داران هستند، جزو وفادارترین اعضای بدن ما و همپای دائمی گونه‌های مختلف انسان تا به امروز باقی مانده‌اند.
گونه انسان تغییرات عمده‌ای را پشت سر گذاشته که انسان‌شناسان معتقد هستند برخلاف تصورات قبلی، دندان‌ها پیچیدگی خاصی ندارند، میزان غلظت کربن- ۱۳ به کربن- ۱۲ در مینای تشکیل شده انسان همواره نسبت ثابتی است، نسبتی نشانگر نوعی رژیم غذایی خاص که مربوط به تغذیه انسان از گیاهان گرمسیری است، میزان پراکندگی و تنوع زنجیره غذایی ثابت می‌کند یکی از عمده‌ترین دلایل باقی ماندن ما در چرخه حیات و تکامل یافتن‌مان، به دلیل همین تنوع غذایی است.
اجداد ما از درختان، علف‌ها، بوته‌ها، گیاهان که جزو غذاهای نرم یا با درجه سختی کم هستند گرفته تا گوشت و استخوان را به عنوان غذا مصرف می‌کرده‌اند.
زنجیره‌ای که باعث استحکام هر چه بیشتر استخوان و پایه‌های دندانی گونه ما در مسیر تکاملِ تا امروز شد.
اگر چه با رخ دادن انقلاب کشاورزی در ۱۰هزار سال قبل، رفته رفته زنجیره غذایی انسان محدود و محدودتر شد و همچنین با فراگیر شدن آتش در زندگی اجداد ما طبخ گوشت، استخوان، غضروف و مواد غذایی سخت رونق گرفت که همین امر سبب ضعیف‌تر شدن استحکام دندان‌ها پس از مدتی شد. با افزایش جمعیت‌ها و تقاضاها برای خوراک، تنوع غذایی کمتر و کمتر شد تا به امروز که انسان در خوراک به یک مسیر ثابتی رسیده است.
شاید اگر شامپانزه‌ها هم تنوع غذایی گسترده‌ای شبیه ما داشتند، امروز گونه آن‌ها بر زمین سلطه‌ می‌راند، اجداد شامپانزه‌ها بر خلاف اجداد انسان علاقه کمتری به داشتن عادات غذایی مختلف نشان داده‌اند.

اگر برای‌تان جالب و عجیب است که ما از کجا به این اطلاعات دسترسی پیدا کرده‌ایم و این اطلاعات تا چه اندازه صحیح است، باید بگویم مینای دندان ما و تمام گونه انسان دارای خطوطی منسوب به “خطوط مینا” است، این خطوط مینا اطلاعات ارزشمندی را در خود نگه‌داری می‌کنند؛ انسان‌شناسان توسط خطوط مینا که پس از مرگ هم تا مدتی باقی می‌مانند بسیاری از معماها را کشف می‌کنند.
پروفسور دبی گواتلی در کتاب «آنچه دندان ها درباره تکامل انسان نشان می دهد» اشاره می‌کند:((من خودم از خطوط رشد دندان برای درک الگوهای رشد مینا و همچنین اختلال در رشد مینا استفاده کرده‌ام. این موارد نکات جالب توجهی را آشکار کرده است به عنوان مثال، نئاندرتال‌ها از منظر فیزیولوژیکی زندگی استرس‌زایی را در حوادثی مانند بیماری یا سو‌تغذیه پشت سر گذاشتند که باعث ایجاد مینای دندان در دوران کودکی می‌شود. برخی از این حوادث تنها ممکن است تا سه ماه طول کشیده باشد، که از طریق شمارش خطوط رشد روی سطح مینا یا آزمایشات ژنتیکوشیمیایی ارزیابی می‌شود.))
اما دوره های رشد و نمو دندان‌ها طولانی تر شدند چنانکه دوره طولانی نوزادی تا نوجوانی انسان به او فرصت می‌دهد مهارت‌های زیادی را برای بقا و قوی‌تر شدن گونه کنونی ما فرا بگیرد، این طولانی‌ بودن دوره رشد و نمو که احتمال می‌رود این هم در تکامل به دست آمده باشد چراکه با توجه به خطرهای فراوان برای اجداد ما، بعید است نوزادان فرصت زیادی برای استقلال می‌داشتند و احتمال می‌رود در گذشته ما مجبور بوده باشیم سریعتر رشد کنیم، مسیر تکامل تعدادی از دندان‌های ما را از ما گرفته است که این امر مضاف بر محدود شدن زنجیره غذایی، ۱) به دلیل طولانی‌تر شدن مراحل رشد انسان بوده که این طولانی‌تر شدن باعث شده ما از آن‌ها بی نیاز باشیم ۲) به دلیل کاهش وزن و در نتیجه کاهش استهلاک بدن ما رخ داده است.
می‌دانیم که وزن و ابعاد سر انسان امروزی نسبت به گذشتگان کاهش یافته است، مسیر تکامل ما را از داشتن برخی از اعضا و قسمت‌ها بی نیاز کرده است.
دانشمندان در دو دهه اخیر با کشف دو ژن مخصوص دهانی به نام‌های Fgf۸ و Fgf۹ دریافته‌اند این ژن‌ها از اولین ژن‌هایی هستند که در بافت پوششی(اپیتلیوم) دهان فعال می‌شوند که غیرفعال شدن Fgf۸ در اکتودرم باعث نقص در ساختارهایی از جمله دندان‌ها، فک‌ها، دیواره جمجمه جانبی، گوش میانی و همچنین بخشی از زبان و سایر بافت‌های نرم می‌شود.
دندان‌ها ساختارهای باستانی هستند که در چندین مکان در بدن مهره‌داران شبیه حلق خلفی ماهی‌های فک منقرض شده و ماهیان موجود‌، سطح پوستی کوسه‌ها و پرتوها، حفره دهان جوندگان و انسان و پوشش دهان وجود دارد.
دندان‌ها یا ساختارهای شبه دندان مانند odontodes و denticles در مطالعات دندانپزشکی، روند بهزیستی و ترمیم دندان و زیست‌شناسی تکاملی بسیار ارزشمند هستند.

فاصله زندگی از غار تا خانه‌های امروزی برای بشر مسیر طولانی و سختی بوده، مسیری که با کوچکترین انتخاب غلط می‌توانست منجر به حذف ما شود. در این بین که بخش‌های زیادی را از بدن‌مان از دست داده‌ایم اما دندان‌های ما جزو اعضا وفادار بوده‌اند، این مرواریدهای ارزشمند داخل دهان، جهان مرموزی دارند، ما همراه …

Our Whatsapp